islam+

Hac ve umre · 3. ders · 5 dk

Tavaf ve sa'y

Kısa cevap

Tavaf, Hacer-i Esved'in hizasından başlayarak Kâbe'yi sola almak suretiyle yedi defa Kâbe etrafında dönmektir. Her dönüşe “şavt” denir; yedi şavt bir tavaftır.
  1. Kudûm tavafı (sünnet)

    Mekke'ye geliş tavafıdır. İfrad veya kıran haccına niyet eden, Mekke'ye gelir gelmez yapar; vakti Arafat vakfesiyle son bulur.

  2. Ziyaret tavafı (farz)

    Haccın iki rüknünden biridir; yapılmadıkça hac tamam olmaz. Vakti Arafat vakfesinden sonra bayramın ilk günü fecr-i sadıktan başlar. Ebû Hanîfe'ye göre bayramın üçüncü günü güneş batıncaya kadar yapılması vaciptir.

  3. Veda tavafı (vacip)

    Âfâkiler için haccın son görevidir; Mekke'den ayrılmadan yapılır. Mekke ve harem bölgesinde oturanlar ile yalnız umre yapanlara vacip değildir.

Tavafın sahih olması için niyet, tavafı Harem-i Şerif'in içinde Kâbe'nin etrafında yapmak ve en az dört şavtı tamamlamak gerekir. Abdestli ve setr-i avretli olmak, Kâbe'yi sola alarak yürümek, Hacer-i Esved veya hizasından başlamak, Hatîm'in dışından dolaşmak, yedi şavta tamamlamak, mazeret yoksa yürüyerek yapmak ve sonunda iki rekât tavaf namazı kılmak tavafın vaciplerindendir.

Sa'y

Sa'y, Safa ile Merve tepeleri arasında yedi defa gidip gelmektir ve haccın vaciplerindendir. Sa'y ihrama girdikten sonra ve muteber bir tavaftan sonra yapılır; tavaftan önce yapılan sa'y sahih olmaz. Safa'dan başlanır, Merve'de bitirilir.

  1. Hacer-i Esved istilam edilerek Safa tepesine çıkılır ve niyet edilir

  2. Safa'da Kâbe'ye dönülür

    Tekbir, tehlil getirilir, salavat okunur, eller kaldırılarak dua edilir.

  3. Merve'ye yürünür

    Erkekler yeşil ışıklı sütunlar arasında hervele yapar (kısa adımlarla koşar); kadınlar hervele yapmaz.

  4. Merve'de de Kâbe'ye dönülüp dua edilir

    Böylece bir şavt tamamlanır.

  5. Safa'dan Merve'ye dört gidiş, Merve'den Safa'ya üç dönüşle yedi şavt tamamlanır

Hac ve umre için sa'y birer defa yapılır, nafilesi yoktur. İzdihamda bir sünneti yerine getireceğim diye başkalarını rahatsız etmek doğru değildir; sünnet imkân ölçüsünde yapılır.

Bu dersin alıştırmaları islam+ uygulamasında. Modüldeki diğer dersler

Kaynaklar

  • Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali (Şentürk–Yazıcı, DİYK 2003/66, 34. bs. 2019), "Tavaf" ve "Sa'y Etmek" s. 316–323

Son güncelleme: . islam+ fetva ve kişisel tavsiye vermez; dinî bir konuda karar için müftülüğe ya da Diyanet’in Alo 190 hattına danışın.