islam+

Oruç · 4. ders · 5 dk

Kaza, fidye ve kefaret

Kısa cevap

Özürsüz olarak Ramazan ayında oruç tutmamak günahtır. Ancak aşağıdaki durumlarda Ramazan orucu tutulmayabilir veya başlanmış oruç bozulabilir; tutulamayan günler sonradan ilk fırsatta kaza edilir.
  1. Hastalık

    Oruç tutarsa hastalığının artmasından veya uzamasından korkan hasta; iyileşince kaza eder.

  2. Yolculuk

    Yaklaşık 90 km mesafeye yolculuğa çıkan kimse; dönünce kaza eder. Güçlük yoksa yolcunun oruç tutması daha hayırlıdır.

  3. Tehdit edilmek

    Ölümle veya vücuduna zarar verilmekle tehdit edilen kimse orucunu bozabilir, sonra tutar.

  4. Gebe ve emzikli olmak

    Kendisine veya çocuğuna zarar gelmesinden korkan kadın; bu hâl sona erince kaza eder.

  5. Şiddetli açlık ve susuzluk

    Aklının bozulmasından veya vücuduna ciddi zarar gelmesinden korkan kimse; sonra kaza eder.

  6. Yaşlılık ve düşkünlük

    Oruca dayanamayan yaşlılar ve iyileşme ümidi olmayan hastalar; kaza edemeyecekleri için her gün için fidye verirler.

Fidye: Ramazan'ın her günü için verilir, tutarı fitre kadardır. Ramazan'ın başında, içinde ya da sonunda verilebilir; hepsi bir fakire ya da ayrı ayrı fakirlere verilebilir. Fidye veren kimse ileride oruç tutabilecek duruma gelirse tutamadığı oruçları kaza eder; önceki fidyeler nafile bağış sayılır.

Keffaret: Bozulan bir gün orucun yerine iki kamerî ay veya altmış gün peş peşe oruç tutmaktır; ayrıca bozulan oruç da kaza edilir. Keffaret yalnız Ramazan orucunun mazeretsiz, bile bile bozulmasının cezasıdır; diğer oruçlar bozulursa yalnız kaza gerekir. Ara verilirse altmış gün yeniden başlanır; kadın araya giren âdet günlerini tutmaz, temizlenince ara vermeden devam eder. Keffaret orucuna gücü yetmeyen yaşlı veya hasta, altmış fakiri sabah ve akşam doyurur ya da her gün için bir fitre miktarı verir.

Kaza oruçları peş peşe ya da aralıklı tutulabilir; borcu bir an önce ödemek için peş peşe tutmak daha iyidir. Kaza edilmeden yeni Ramazan gelirse önce Ramazan orucu tutulur, sonra eski borçlar tutulur.

Bu dersin alıştırmaları islam+ uygulamasında. Modüldeki diğer dersler

Kaynaklar

  • Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali (Şentürk–Yazıcı, DİYK 2003/66, 34. bs. 2019), "Ramazan Orucunu Başka Zamanda Tutmayı Mübah Kılan Özürler", "Fidye" ve "Kaza ve Keffaret" s. 274–276; "Oruçla İlgili Çeşitli Hükümler" s. 287

Son güncelleme: . islam+ fetva ve kişisel tavsiye vermez; dinî bir konuda karar için müftülüğe ya da Diyanet’in Alo 190 hattına danışın.