islam+

Zekât ve sadaka · 2. ders · 5 dk

Zekâta tâbi mallar ve nisap

Nisap, dinimizin koyduğu bir ölçüdür. Malı ve parası nisap miktarına ulaşmamış ya da ulaşmış olup üzerinden bir yıl geçmemiş kimse zekâtla yükümlü olmaz. Kaynakta nisap miktarları şöyle verilir:

Altın80,18 gr (20 miskal)
Gümüş561 gr (200 dirhem)
ParaAltın veya gümüş nisabı tutarında para
Ticaret malıAltın veya gümüş nisabı değerinde mal
Koyun ve keçiKırk koyun veya keçi
SığırOtuz sığır (manda da sığır gibidir)
DeveBeş deve
  1. Altın ve gümüş

    Nisaba ulaşıp üzerinden bir yıl geçince kırkta biri (yüzde iki buçuk) verilir. Külçe, süs eşyası veya kapkacak olsun hepsi zekâta tâbidir. Ağırlık esas alınır: 50 gramlık bir bilezik sanat değeri yüzünden 80,18 gram altın değerini bulsa da tek başına zekâta tâbi olmaz.

  2. Ticaret malı ve para

    Değeri altın veya gümüş nisabına ulaşınca zekât verilir. Tek başına nisabı bulmayan para, altın, gümüş ve ticaret malları birleştirilir. Kaynağa göre günümüzde gümüş büyük değer kaybettiğinden, fakirin yararı gözetilerek para ve ticaret mallarında altın nisabı esas alınır.

  3. Hayvanlar

    Üretmek, süt veya yün almak için beslenen ve yılın yarıdan fazlasını otlakta geçiren koyun, keçi, sığır, manda ve deve nisaba ulaşınca zekâta tâbidir. Örneğin kırk koyunda bir koyun verilir ve yüz yirmiye kadar böyle devam eder. Yük, binek ve çift hayvanları ile en az altı ay ahırda yemle beslenenler zekâta tâbi değildir.

  4. Toprak ürünleri (öşür)

    Masraflar çıkarıldıktan sonra nisaba ulaşan üründen, tabii yollarla sulanan arazide onda bir, masraf veya emekle sulanan arazide yirmide bir verilir; ürünün üzerinden yıl geçmesi aranmaz.

Asli ihtiyaçlardan zekât gerekmez: oturulan ev, lüzumlu ev ve giyim eşyası, binek vasıtası, ticaret için olmayan kitaplar, sanatkârın âletleri ve bir yıllık nafaka. Ticaret için olmayan inci, zümrüt, elmas gibi süs eşyasından da zekât lazım gelmez.

Bu dersin alıştırmaları islam+ uygulamasında. Modüldeki diğer dersler

Kaynaklar

  • Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali (Şentürk–Yazıcı, DİYK 2003/66, 34. bs. 2019), "Nisap Miktarları", "Asli İhtiyaçlar" ve "Zekât Verilmesi Gereken Mallar" s. 294–302

Son güncelleme: . islam+ fetva ve kişisel tavsiye vermez; dinî bir konuda karar için müftülüğe ya da Diyanet’in Alo 190 hattına danışın.