islam+

Ahlâk ve âdâb · 4. ders · 5 dk

Dil ve göz âfetleri

Kısa cevap

İnsanın en çok dikkat etmesi gereken organlarından biri dilidir. Peygamberimiz, insanın manasını düşünmeden söylediği bir söz yüzünden cehenneme düşebileceğini bildirmiş ve dilimize sahip olmamızı öğütlemiştir. "Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların emin olduğu kimsedir."

  1. Yalan

    Bilinenin aksini söylemektir. Çocukları oyalamak için söylenen yalan da günahtır. Yalanın en çirkini yalan şahitliğidir; büyük günahlardandır.

  2. Gıybet (çekiştirmek)

    Kardeşini arkasından hoşlanmadığı bir şeyle anmaktır. Söylenen ayıp onda varsa gıybet, yoksa bühtan ve iftiradır. Kur'an gıybeti ölü kardeşinin etini yemeye benzetir. Gıybeti dinlemek de günahtır; duyana düşen buna mani olmaktır.

  3. Koğuculuk (nemîme)

    Ara bozmak için birinden laf alıp diğerine götürmektir. İnsanları birbirine düşürür; müminin görevi ise dargınları barıştırmaktır.

  4. Suizan

    Kesin bilgiye dayanmadan başkasını kötü sanmaktır. "Zannın çoğundan sakının, zira zannın bazısı günahtır." Başkalarının gizli hâllerini ve ayıplarını araştırmak da yasaktır. Hüsnüzan (başkasını iyi sanmak) ise günah değildir.

  5. Alay etmek

    Biriyle alay etmek, onu incitecek söz söylemek ve kötü lakap takmak büyük günahtır; alay edilen, Allah katında alay edenden daha değerli olabilir.

Hucurat Sûresi, 11–12. ayetlerArapça metin: Tanzil

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا يَسْخَرْ قَوْمٌۭ مِّن قَوْمٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُونُوا۟ خَيْرًۭا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَآءٌۭ مِّن نِّسَآءٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُنَّ خَيْرًۭا مِّنْهُنَّ ۖ وَلَا تَلْمِزُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا۟ بِٱلْأَلْقَٰبِ ۖ بِئْسَ ٱلِٱسْمُ ٱلْفُسُوقُ بَعْدَ ٱلْإِيمَٰنِ ۚ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُو۟لَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ ﴿١١﴾ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱجْتَنِبُوا۟ كَثِيرًۭا مِّنَ ٱلظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ ٱلظَّنِّ إِثْمٌۭ ۖ وَلَا تَجَسَّسُوا۟ وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا ۚ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًۭا فَكَرِهْتُمُوهُ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ تَوَّابٌۭ رَّحِيمٌۭ ﴿١٢﴾

Hucurât 11–12: alay, kötü lakap, suizan, ayıp araştırma ve gıybet yasağı.

Meali ve kıraati islam+ uygulamasında.

Göz de korunmalıdır: Peygamberimiz yol üzerinde oturanlara "yolun hakkını" sayarken ilk olarak gözü kapamayı, yani harama bakmamayı söylemiş; ardından gelip geçene eziyet etmemeyi, selam almayı ve iyiliği emredip kötülükten vazgeçirmeyi saymıştır.

Gıybet ve suizan eden kimse bu günahtan kurtulmak için yalnız tevbe etmekle yetinmemeli, hakkında konuştuğu kişiden hakkını helal etmesini de dilemelidir.

Bu dersin alıştırmaları islam+ uygulamasında. Modüldeki diğer dersler

Kaynaklar

Son güncelleme: . islam+ fetva ve kişisel tavsiye vermez; dinî bir konuda karar için müftülüğe ya da Diyanet’in Alo 190 hattına danışın.