Ahlâk ve âdâb · 5. ders · 4 dk
Günlük sünnetler ve dualar
Yeme ve içme âdâbı
Yemekten önce
Yiyecek helal yoldan kazanılmış, iyi ve temiz olmalı; eller yıkanır.
Besmeleyle başlamak
Yemeğe "bismillâh" diyerek başlanır; besmele sofradakilerin işiteceği şekilde söylenir. Peygamberimiz: "Bismillâh de, sağ elinle ve önünden ye."
Sağ elle, önünden yemek
Aynı kaptan yeniyorsa yemek kendi önünden alınır. Yemek beğenmezlik edilmez: Peygamberimiz hiçbir yemeği kötülememiş, isteği varsa yemiş, yoksa bırakmıştır.
Ölçülü yemek, ölçülü içmek
Lokma ağza göre alınıp iyice çiğnenir, ağız doluyken konuşulmaz. Su bir solukta içilmez — Peygamberimiz suyu üç solukta içerdi — ve bardağın içine nefes verilmez. Ekmeğe saygı gösterilir.
Yemekten sonra
"Elhamdülillâh" denir, eller ve ağız yıkanır. Toplu yemekte herkes bitirmeden sofradan kalkılmaz.
Peygamberimiz yemekten sonra şöyle dua ederdi: "Bizi yediren, içiren ve Müslüman olarak yaratan Allah'a hamd olsun."
Selamlaşmak
Selam vermek sünnet, verilen selamı almak farzdır. Selam "Esselâmü aleyküm" diye verilir, "Ve aleykümüsselâm" diye alınır; "ve rahmetüllahi ve berekâtüh" eklemek daha faziletlidir. Önce selam veren Allah katında daha makbuldür. Kendi evine giren ailesine de selam verir; başkasının evine gidince önce izin istenir, sonra selam verilir.
| Genç | yaşlıya selam verir | |
|---|---|---|
| Binitli | yaya olana selam verir | |
| Arkadan gelen | önden gidene selam verir | |
| Sayıca az olan | kalabalığa selam verir | |
| Bir yerden gelen | oturana selam verir |
Bir topluluğa verilen selamı içlerinden biri alırsa diğerlerinden sorumluluk düşer; hiçbiri almazsa hepsi sorumlu olur. Namaz kılana, uyuyana, hutbe dinleyene ve lokması ağzında olana selam verilmez.